როგორ დგინდება USD/GEL EUR/GEL და სხვა სავალუტო წყვილების კურსი

💱 როცა ეკრანზე USD/GEL-ის კურსს ხედავ, ვინ წყვეტს, რომ დოლარი სწორედ ამდენი ლარი ღირს?

პასუხი ერთ კონკრეტულ ბანკს, ეროვნულ ბანკს ან Bloomberg-ს არ ეკუთვნის. კურსი იქმნება ბაზარზე - მაშინ, როცა ბანკები ერთმანეთს რეალურად ყიდიან და ყიდულობენ ვალუტას.

🏦 როგორ მუშაობს ბანკთაშორისი ბაზარი?

ბანკები ელექტრონულ სისტემაში უთითებენ, რა კურსად სურთ დოლარის ყიდვა (Bid) და რა კურსად გაყიდვა (Ask). ამ ორ ფასს შორის სხვაობას Spread ეწოდება.

როდესაც ერთი მონაწილის ყიდვის ფასი მეორე მონაწილის გაყიდვის ფასს ემთხვევა, გარიგება სრულდება. ბევრი ასეთი რეალური გარიგება ქმნის ბაზრის მიმდინარე ფასს - კურსს, რომელიც მოთხოვნასა და მიწოდებას ასახავს.

🖥️ რა არის Bloomberg და BMatch?

Bloomberg არის გლობალური ფინანსური მონაცემებისა და სავაჭრო ტექნოლოგიების ეკოსისტემა, რომელსაც ბანკები, ცენტრალური ბანკები და სხვა პროფესიონალი მონაწილეები იყენებენ.

BMatch კი Bloomberg-ის ელექტრონული matching პლატფორმაა: აქ მონაწილეთა ანონიმური ყიდვა-გაყიდვის განაცხადები ერთმანეთს ემთხვევა და სრულდება რეალური გარიგებები. Bloomberg კურსს თვითონ არ „იგონებს“ - ის ქმნის სივრცეს, სადაც ბაზრის მონაწილეები ფასს ვაჭრობით აყალიბებენ.

📊 საქართველოში BMatch-ის ამოქმედებამდე, 2020 წელს, ბანკთაშორისი ბაზრის საშუალო დღიური ბრუნვა 5 მილიონ დოლარზე ნაკლები იყო; 2023 წლისთვის მაჩვენებელმა 15 მილიონ დოლარს გადააჭარბა. დღეს კი განსაკუთრებით აქტიურ დღეებში ბანკთაშორისმა ვაჭრობამ 100 მილიონ დოლარსაც შეიძლება გადააჭარბოს.

🇺🇸 როგორ დგინდება ოფიციალური USD/GEL?

საქართველოს ეროვნული ბანკი BMatch-ზე შესრულებულ USD/GEL-ის რეალურ spot გარიგებებს იყენებს. ითვლება წინა სამუშაო დღის 16:30-დან მიმდინარე სამუშაო დღის 16:30-მდე გარიგებების მოცულობით შეწონილი საშუალო კურსი: უფრო დიდი გარიგება საბოლოო მაჩვენებელზე უფრო მეტ გავლენას ახდენს.

კურსი ქვეყნდება არაუგვიანეს 17:00 საათისა და მომდევნო დღიდან მოქმედებს.

🌍 და როგორ დგინდება EUR/GEL და სხვა წყვილები?

აქ პროცესში საერთაშორისო Forex ბაზარი ერთვება. მაგალითად, EUR/GEL-ის მისაღებად ერთმანეთს უკავშირდება საქართველოში ჩამოყალიბებული USD/GEL და საერთაშორისო ბაზარზე არსებული EUR/USD. ანალოგიურად გამოითვლება GBP/GEL, CHF/GEL და სხვა კურსები შესაბამისი საერთაშორისო cross-rate-ების გამოყენებით.

ანუ სხვა ვალუტების ოფიციალური კურსი მხოლოდ ადგილობრივ EUR/GEL ან GBP/GEL ვაჭრობაზე არ არის დამოკიდებული - მასზე ერთდროულად მოქმედებს ლარის ფასი დოლართან და შესაბამისი ვალუტის ფასი გლობალურ Forex ბაზარზე.

🔎 ამიტომ შეიძლება USD/GEL თითქმის უცვლელი დარჩეს, მაგრამ EUR/GEL შეიცვალოს: მიზეზი ამ შემთხვევაში არა ლარის მოძრაობა, არამედ EUR/USD-ის ცვლილებაა.

ოფიციალური კურსი საანგარიშო მაჩვენებელია. ბანკის, მიკროსაფინანსოსა თუ ვალუტის გადამცვლელი პუნქტის ყიდვა-გაყიდვის ფასი კი შეიძლება განსხვავდებოდეს spread-ის, ხარჯების, ლიკვიდობისა და კონკრეტული მომენტის მოთხოვნა-მიწოდების გამო.

AllRates.ge-ზე შეგიძლია ერთ სივრცეში შეადარო ოფიციალური, საბანკო და სხვა ხელმისაწვდომი კურსები, რათა დაინახო არა მხოლოდ ერთი რიცხვი, არამედ ბაზრის უფრო სრული სურათი. ✅